Başarısız Gözyaşı Kanal Ameliyatlarının Tedavisi

Yara dokusu oluşumu (skarlaşma): En sık nedendir. Ameliyatta açılan yeni yol, iyileşme sürecinde gelişen yara dokusuyla daralır ya da tamamen kapanır.

Kemik penceresinin yetersizliği: Kemikte açılan pencerenin dar kalması veya yanlış konumda olması. Pencere kesenin tamamını içermiyorsa alt kısımda gözyaşı birikmeye devam eder.

Kanalikül tıkanıklığının atlanması: Asıl sorun kanalikülüslerde ise kese ile burun arasında yeni bir yol açmak sulanmayı çözmez.

Burun içi sorunlar: Septum eğriliği, konka büyümesi, polip ve yeni yolun ağzını kapatan yapışıklıklar.

Enfeksiyon: Ameliyat sonrası gelişen iltihap iyileşmeyi bozar ve daralmayı hızlandırır.

Kronik iltihap: Kesede süregelen iltihaplanma ve granülasyon dokusu.

Anatomik farklılıklar: Travma geçirmiş ya da daha önce burun cerrahisi görmüş hastalarda değişmiş anatomi.

Tümör veya kitleler: Seyrek görülür, ancak tekrarlayan başarısızlıkta akla gelmelidir.

Silikon tüple ilgili sorunlar: Tüpün erken çıkması ya da yer değiştirmesi.

Ameliyattan sonra hiç geçmeyen ya da bir süre düzelip tekrar başlayan sulanma (epifora).

Gözde çapaklanma ve akıntının sürmesi.

Burun kökünün yanında yeniden beliren şişlik.

Tekrarlayan göz ve kese enfeksiyonları.

Burun kökünde ağrı veya hassasiyet.

Kese üzerine bastırıldığında punktumdan geri gelen iltihaplı akıntı.

Ayrıntılı muayene: Kapak konumu, punktumların açıklığı, gözyaşı menisküsü, kese bölgesi ve göz yüzeyi.

Punktumdan yıkama ve sondalama: Tıkanıklığın hangi seviyede olduğunu ortaya koyar. Kanaliküler mi, kese düzeyinde mi, yoksa yeni açılan ağızda mı olduğunu ayırt eder.

Burun içi endoskopi: En kritik incelemedir. Daha önce açılan ağzın yerini, açık olup olmadığını, çevresindeki yapışıklıkları ve granülasyon dokusunu doğrudan gösterir.

Görüntüleme: Dakriyosistografi ile kanal sisteminin haritası çıkarılır. Travma öyküsü, kitle şüphesi veya karmaşık anatomi varsa BT istenir.

Önceki ameliyat kaydı: Hangi yöntemin uygulandığı, tüp konulup konulmadığı ve ne zaman çıkarıldığı planı doğrudan etkiler.

Göz yüzeyi değerlendirmesi: Sulanma refleks kaynaklıysa, yani kuru göz ya da kapak bozukluğuna bağlıysa yeni bir kanal ameliyatı çözüm olmaz.

Revizyon DSR: Yeni yol yeniden oluşturulur. Kemik penceresi genişletilir, yara dokusu temizlenir ve kese mukozası burun mukozasına yeniden karşılıklı getirilir.

Eksternal (cilt yoluyla) yaklaşım: Anatomiye doğrudan hakim olmayı sağladığı için revizyonlarda sık tercih edilir. Kemik penceresi kontrollü biçimde genişletilebilir.

Endoskopik (burun içi) yaklaşım: Ciltte kesi yoktur. Sorun burun içindeki yapışıklık, granülasyon veya dar ağız ise doğrudan bu bölgeye müdahale edilir.

Silikon tüp yerleştirme: Revizyonlarda yeni yolun erken dönemde kapanmaması için sıklıkla uygulanır. Tüp birkaç ay sonra çıkarılır.

Balon dakriyoplasti: Yol açık ama dar kalmışsa balon kateterle genişletme uygulanabilir.

Konjonktivodakriyosistorinostomi (CDSR): Kanalikülüsler kullanılamayacak durumdaysa, göz ile burun arasına cam bir Jones tüpü yerleştirilerek gözyaşı doğrudan buruna yönlendirilir. Tüpün düzenli takibi gerekir.

Burun içi ek girişimler: Septum eğriliği veya konka büyümesi yeni yolun ağzını kapatıyorsa aynı seansta düzeltilir.

Yara dokusunu baskılayan uygulamalar: Seçilmiş olgularda yeni yolun yeniden daralmasını azaltmaya yönelik ek yöntemler kullanılabilir.

Medikal destek: Enfeksiyon veya iltihap varsa cerrahiye destek olarak antibiyotikli ve iltihap giderici damlalar kullanılır. Tek başına tıkanıklığı açmaz.

Yeni açılan ağız kapanmışsa: Kemik penceresini genişleten revizyon DSR ve silikon tüp.

Ağız açık ama dar ve granülasyon doku varsa: Endoskopik temizlik ve gerekirse balon genişletme.

Kanaliküler tıkanıklık varsa: Kanalikülün durumuna göre tüp uygulaması ya da CDSR.

Burun içi darlık ve yapışıklık varsa: Aynı seansta burun içi girişim.

Sulanma refleks kaynaklıysa: Kanal cerrahisi değil, göz yüzeyi ve kapak tedavisi.

İlk günlerde burundan hafif kanlı sızıntı olağandır. Baş yastıkla yüksekte tutulur.

İlk hafta burun sümkürmek yasaktır; hapşırırken ağız açık tutulmalıdır.

Antibiyotikli ve iltihap giderici göz damlaları önerilen süre boyunca düzenli kullanılır.

Burun spreyi verilmişse aksatılmamalıdır; burun içi mukozanın nemli kalması yeni yolun açıklığına katkı sağlar.

Sıcak duş buharı, sauna, havuz ve ağır kaldırma ilk haftalarda sınırlandırılır.

Silikon tüp takıldıysa genellikle birkaç ay içinde poliklinikte çıkarılır. Tüp dururken gözde hafif yabancı cisim hissi olabilir.

Revizyon sonrası kontroller ilk ameliyattan daha sık yapılır. Erken dönemde fark edilen bir granülasyon ya da yapışıklık poliklinikte giderilebilir; ilerlemiş bir daralma yeni bir ameliyat gerektirir.

Artan ağrı ve şişlik, durdurulamayan burun kanaması, ateş veya görmede azalma varsa beklemeden başvurulmalıdır.

Ameliyat öncesinde tıkanıklığın seviyesi net olarak belirlenmelidir.

Burun içi anatomi değerlendirilmeli, gerekirse aynı seansta düzeltilmelidir.

Kemik penceresi kesenin tamamını içerecek genişlikte olmalıdır.

Ameliyat sonrası damla ve sprey tedavisi eksiksiz uygulanmalıdır.

Kontrol randevuları aksatılmamalıdır; erken dönemde fark edilen sorunlar kolay çözülür.

Burun sümkürme ve ıkınma gibi basınç artıran davranışlardan kaçınılmalıdır.