Göz kapağı estetiği kararı verenlerin en çok merak ettiği konu ameliyatın kendisi değil, sonrasıdır: kaç gün şişlik olur, morluk ne zaman geçer, işe ne zaman dönülür, makyaj ne zaman yapılabilir. Muayenehanemde bu soruların hepsini tek tek konuşuyoruz, ama süreç yaşanırken hatırlamak zor oluyor. Bu yazıda blefaroplasti sonrası iyileşmeyi gün gün, sonra hafta ve ay ölçeğinde anlattım; ayrıca neyin olağan olduğunu, neyin beklenmediğini ve hangi durumda beklemeden aramanız gerektiğini ayırdım. Uygulamaların kendisi için üst göz kapağı estetiği ve alt göz kapağı estetiği sayfalarına bakabilirsiniz.
İlk günün büyük bölümü dinlenmekle geçer. Beklenen tablo şudur: kapaklarda gerginlik ve basınç hissi, sürülen pomat nedeniyle bulanık görme, gözyaşında hafif pembe renk, kesi hattında az miktarda sızıntı. Ağrı çoğu kişide hafiftir ve basit ağrı kesicilerle kontrol edilir.
Bu dönemde yapılacaklar sade: kısa aralıklarla soğuk uygulama, başı yastıkla yükseltilmiş biçimde dinlenme, ekrandan ve okumaktan uzak durma. Eğilmek, ağırlık kaldırmak ve sıcak duş şişliği artırır. Kontrol altına alınabilen ağrı olağandır; giderek artan ağrı değildir.
Ödem genellikle 48 ile 72 saat arasında tepe yapar. Yani üçüncü gün, birinci günden daha kötü görünebilir; bu iyileşmenin ters gittiği anlamına gelmez. Morluk yer çekimiyle aşağı doğru iner, alt kapak cerrahisinden sonra yanağa kadar yayılabilir ve renk değiştirerek geriler.
İlk hafta boyunca göz kuruluğu, yanma, ışığa karşı hassasiyet ve zaman zaman sulanma sık görülür. Şişmiş bir kapak tam kapanmadığı için göz yüzeyi geceleri kurur; bu nedenle nemlendirici damla ve gece için daha yoğun ürünler kullanılır. İki kapağın farklı şişmesi bu aşamada kuraldır.
Deri kesisi yapılan uygulamalarda dikişler genellikle beşinci ile yedinci gün arasında alınır. İşlem kısa sürer ve rahatsızlığı azdır. Kapak içinden yapılan girişimlerde dışarıda alınacak dikiş bulunmayabilir.
Dikişler alındıktan sonra kesi çizgisi pembe ve hafif kabarık görünür, üzerinde ince kabuklanma olabilir. Bu görünüm birkaç hafta sürer. Kesi hattını ovalamak, kabukları koparmak ve erken dönemde peeling benzeri işlemler yapmak izin olgunlaşmasını bozar.
İkinci haftanın başında morluk çoğu kişide kapatıcıyla örtülebilir hale gelir. Masa başı işe dönüş bu dönemde gerçekçidir; gün sonunda göz yorgunluğu hissedilmesi beklenir. Ekran karşısında göz kırpma azaldığı için kuruluk artabilir, damla kullanımı sürdürülür.
Makyaja kesiler tam kapandıktan sonra, çoğunlukla onuncu ile on dördüncü gün civarında başlanır. Bu kararı kontrolde kesi hattını gören cerrah verir; takvimden değil, yaradan okunur. Dışarıda güneş gözlüğü kullanmak hem konfor sağlar hem de iyileşen deriyi güneşten korur.
Ameliyat sonrası bu dönemde en sık sorulan soruları aşağıdaki kısa videoda tek tek yanıtlıyorum.
Dördüncü haftaya gelindiğinde şişliğin büyük bölümü inmiş olur. Geriye kalan, çoğunlukla yalnızca kişinin kendisinin fark ettiği ince bir doluluk hissidir. Kapak kıvrımı yerine oturmaya başlar ama son halini almamıştır. Üst kapakta hafif bir gerginlik, alt kapakta zaman zaman sertlik hissi bu dönemde olağandır.
Tempolu egzersiz genellikle üçüncü-dördüncü haftadan itibaren kademeli olarak başlatılır; yüzme kesiler tam iyileşene kadar bekler. Güneş koruması bu ay boyunca ve sonrasında önemlidir, çünkü taze iz güneşte kolay renklenir.
Üçüncü ay, sonucun gerçekçi biçimde değerlendirilebildiği ilk dönemdir. Kapak konturu oturur, ince ödem çözülür, kesi çizgisi solmaya başlar. Yine de iz olgunlaşması altı ile on iki ayı bulur; bu süre içinde çizgi giderek belirsizleşir.
Bu yüzden erken dönem fotoğraflarına bakarak karar vermemenizi öneriyorum. İkinci haftada çekilmiş bir fotoğraf iyileşmenin bir aşamasını gösterir, sonucu değil. Sonuçla ilgili bir sorun tarif edilecekse bunun için ödemin tümüyle oturması beklenir; gerektiğinde düzeltici yaklaşımlar ayrı bir başlıktır ve göz kapağı revizyon cerrahisi sayfasında anlatılmıştır.
İki taraf arasında şişlik farkı, kesi çevresinde uyuşukluk ya da his azalması, deri altında sertlik, kaşıntı, geçici sulanma ve kuruluk, kapak kıvrımının haftalar içinde değişmesi, ilk haftalarda gözlerin farklı açılıyor gibi görünmesi.
Giderek artan ağrı, tek tarafta hızla büyüyen sert şişlik, görmede azalma ya da çift görme, gözün öne doğru çıkması, ateşle birlikte yayılan kızarıklık, koyu renkli ve kokulu akıntı, durmayan kanama, alt kapağın gözden belirgin biçimde uzaklaşması ya da kapakların tam kapanmaması.
Yukarıda olağan olmayanlar başlığında sayılan bulguların herhangi biri varsa planlı kontrolü beklemeyin. Özellikle ilk iki gün içinde tek tarafta hızla artan ağrı, gergin şişlik ve görme değişikliğinin bir arada olması göz arkasında kanamayı düşündürür ve zaman kaybetmeden değerlendirilmesi gerekir. Ateşle birlikte yayılan kızarıklık da aynı biçimde acele edilmesi gereken bir tablodur.
Bunların dışında kalan sorularda telefonla ulaşmaktan çekinmeyin. İyileşme sürecinde en çok işe yarayan şey, neyin beklenen olduğunu bilmek ve emin olunmayan bir bulguyu haftalarca evde izlememektir.
Görünür şişlik ve morluğun büyük bölümü iki ile üç hafta içinde geriler. Kapak biçiminin oturması ise aylarla ölçülür; ince değişiklikler üçüncü aya, iz olgunlaşması altı ile on iki aya kadar sürer. Yani sosyal iyileşme ile cerrahi iyileşme aynı takvimde ilerlemez.
Ödem genellikle ilk 48-72 saatte tepe yapar, sonra düzenli olarak azalır. İlk hafta belirgin, ikinci hafta örtülebilir düzeydedir. Başı yüksekte tutmak ve ilk günlerde soğuk uygulama süreci kolaylaştırır.
Deri kesisi yapılan uygulamalarda dikişler çoğunlukla beşinci ile yedinci gün arasında alınır. Kapak içinden yapılan girişimlerde dışarıda dikiş olmayabilir. Kesi çizgisi dikişler alındıktan sonra birkaç hafta pembe kalır, sonra soluklaşır.
Masa başı bir işe genellikle bir ile iki hafta arasında dönülür; süre şişliğin seyrine ve işin niteliğine göre değişir. İlk günlerde ekran süresi yorucu olur. Ağır kaldırma, öne eğilme ve tempolu egzersiz genellikle üç-dört hafta ertelenir.
Kesiler tam kapandıktan sonra, çoğu kişide onuncu ile on dördüncü gün arasında. Kesin zamanı takdir eden kişi kontrolde kesi hattına bakan cerrahtır. Erken uygulama ve özellikle silme işlemi iyileşen kenarı tahriş eder.
Deri kesisi yapılan uygulamalarda kesi, üst kapakta doğal kıvrım içine, alt kapakta kirpik dibine yerleştirilir. İz ilk haftalarda pembedir, aylar içinde solar ve genellikle belirsizleşir. İz olgunlaşması altı ile on iki ay sürer, güneşten korunmak bu süreçte önemlidir.
İlk haftalarda iki kapağın farklı şişmesi ve farklı hızda düzelmesi olağandır. Bu dönemde sonuç hakkında yorum yapmak erkendir. Kalıcı bir asimetriden söz edebilmek için ödemin oturması, yani üçüncü ay civarı beklenir.