Göz kapağının dışa dönmesi, tıbbi adıyla ektropion, alt göz kapağının dışarıya doğru dönmesi ve gözle temasının kaybolması durumudur. Bu durum, gözün korunmasını sağlayan mekanizmaların bozulmasına neden olarak çeşitli semptomlara ve rahatsızlıklara yol açabilir. Ektropion, genellikle yaşlanma süreciyle ilişkilendirilse de farklı nedenlerle de ortaya çıkabilir.
Alt kapak yalnızca gözü örtmez; gözyaşının iç köşedeki noktacıktan kanala pompalanmasını da sağlar. Kapak gözden uzaklaştığında bu pompa çalışmaz ve gözyaşı yanaktan aşağı süzülür. Bu yüzden ektropionlu hastaların en çok yakındığı belirti, gözün sürekli sulanmasıdır. Aynı anda göz yüzeyi açıkta kaldığı için kuruluk ve batma da olur; hastalar "hem sulanıyor hem kuruyor" der, bu çelişkili görünen tablo aslında beklenen bir sonuçtur.
Tanı muayene ile konur. Kapağın gözden ne kadar uzaklaştığını, dış ve iç köşedeki bağların ne kadar gevşediğini basit çekme testleriyle ölçüyorum. Kapağı öne doğru çektiğimde gözden ayrılan mesafe ve bıraktığımda yerine oturma hızı, gevşekliğin derecesini gösterir. İç köşedeki gözyaşı noktacığının gözden ayrılıp ayrılmadığına ayrıca bakıyorum; sulanmanın kaynağı çoğu zaman burasıdır.
Kapak cildinin kısalıp kısalmadığını anlamak için hastadan ağzını açıp yukarı bakmasını istiyorum; cilt kısaysa kapak belirgin biçimde aşağı çekilir ve bu, cerrahide greft gerekebileceğini gösterir. Göz yüzeyini boyayarak açıkta kalmaya bağlı hasarı değerlendiriyor, gözyaşı miktarını ölçüyorum. Yüz felci düşünülüyorsa kapak kapanma kusurunun derecesini ve gözün yukarı kaçma refleksini de kaydediyorum. Sulanmanın gözyaşı kanalı tıkanıklığından mı yoksa kapak konumundan mı kaynaklandığını ayırmak için gerektiğinde kanal yıkaması yapılır; bu konuyu erişkinlerde gözyaşı kanalı tıkanıklığı sayfasında ayrıntılı anlattım.
Bu önlemler şikâyeti hafifletir ve korneayı korur, ancak kapağın konumunu kalıcı olarak düzeltmez.
Ameliyatı çoğunlukla lokal anestezi altında yapıyorum; işlem yarım saat ile bir saat arasında sürer, hasta aynı gün evine gider. Greft gereken hastalarda süre uzar ve iyileşme birkaç hafta daha alır.
Aşağıdaki kısa videoda ektropionun belirtilerini ve kalıcı tedavisinin neden cerrahi olduğunu anlatıyorum.
İlk 48 saatte soğuk uygulama şişliği ve morluğu azaltır. Dikişler yerleşimine göre birinci hafta içinde alınır. Sulanma şikâyeti çoğu hastada ilk günlerden itibaren belirgin biçimde geriler, ancak kapak ödemi çözülene kadar dalgalanabilir. Greft yapılan hastalarda greft bölgesi ilk haftalarda kızarık ve kabarık görünür; aylar içinde solar ve yumuşar.
Ameliyattan sonra kapak bir süre fazla gergin durabilir, göz biraz dar görünebilir; bu ödem çözüldükçe düzelir. Riskler arasında düzeltmenin yetersiz kalması, aşırı gerginlik, kapak kenarında şekil düzensizliği, greft alanında renk farkı ve nadiren tekrarlama sayılır. Yüz felcine bağlı ektropionda sinirin iyileşme durumuna göre ek girişim gerekebilir. Hastalarımı ilk ay içinde birkaç kez kontrole çağırıyorum.
İki tablonun da en sık nedeni yaşa bağlı doku gevşemesidir, ancak kapak ters yönlere döner. Ektropionda kapak dışa döner, gözden uzaklaşır; gözyaşı pompalanamadığı için baskın şikâyet sürekli sulanmadır ve kapağın iç yüzeyi dışarıdan görülür. Entropionda ise kapak içe döner, kirpikler göze sürtünür ve baskın şikâyet batma ile ağrıdır. Aynı hastada zamanla biri diğerine dönüşebilir. Muayenede ayrım kolaydır; tedavi ilkesi ikisinde de aynıdır: kapağın gevşemiş desteğini yeniden kurmak.
Gözünüz sürekli suluyorsa, alt kapağınızın kenarı gözden ayrılmış görünüyorsa, sabahları göz yüzeyinizde ağrı hissediyorsanız veya göz kapağınız tam kapanmıyorsa değerlendirilmeniz gerekir. Kapak kapanmadığında kornea açıkta kalır ve kalıcı hasar gelişebilir.
Ektropion, göz sağlığını ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir durumdur. Erken teşhis ve uygun tedavi ile göz kapağı fonksiyonları geri kazanılabilir. Eğer göz kapağınızda dışa dönme veya benzer belirtiler fark ederseniz, vakit kaybetmeden bir göz hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir.
Op. Dr. Ayşe Dolar Bilge
Göz Hastalıkları Uzmanı — Oküloplastik Cerrahi
Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ayşe Dolar Bilge olarak deneyimli ekibimle tanı ve tedavi hizmeti vermekteyim.
Ektropion, alt göz kapağının dışarıya doğru dönmesi ve gözle temasının kaybolmasıdır. Kapak gözden uzaklaştığında gözyaşını iç köşedeki kanala pompalayan mekanizma çalışmaz. En sık yaşa bağlı doku gevşemesiyle ortaya çıkar; travma, yüz felci ve geçirilmiş cerrahiler de neden olabilir.
Kapağı dış köşede kemiğe bağlayan bağ yaşla uzar ve kapak kendi ağırlığıyla aşağı ve dışa döner. Yaralanma ya da cerrahi sonrası oluşan yara dokusu kapak cildini kısaltarak kapağı aşağı çekebilir. Yüz felcinde kapak kaslarının çalışmaması, kapaktaki kitleler ve güneş hasarına bağlı sertleşmiş cilt de diğer nedenlerdir.
Evet, sürekli sulanma ektropionun en tipik şikâyetidir. Kapak gözden ayrıldığında gözyaşı kanala doğru pompalanamaz ve yanaktan aşağı süzülür. Ancak sulanmanın başka nedenleri de vardır; gözyaşı kanalı tıkanıklığını ayırmak için muayenede kanal yıkaması yapılabilir.
Yapay gözyaşı ve merhemler göz yüzeyini korur, kuruluk ve batma şikâyetini hafifletir; gece kapak bantlaması korneayı korur. Bunlar önemli destekleyici önlemlerdir ama kapağın konumunu düzeltmez. Kalıcı düzelme cerrahi ile sağlanır.
Ameliyat çoğunlukla lokal anestezi altında yapılır ve yarım saat ile bir saat arasında sürer. Temel adım, kapağı dış köşede kemiğe bağlayan bağın kısaltılıp yeniden tutturulmasıdır. Sulanmanın baskın olduğu hastalarda iç köşeye yönelik ek bir düzeltme yapılır. Cilt kısalığı varsa kulak arkasından ya da karşı üst kapaktan alınan ince cilt greft olarak kullanılır.
İlk 48 saatte soğuk uygulama şişliği ve morluğu azaltır, dikişler birinci hafta içinde alınır. Sulanma şikâyeti çoğu hastada ilk günlerden itibaren geriler ancak ödem çözülene kadar dalgalanabilir. Greft yapılan hastalarda greft bölgesi ilk haftalarda kızarık ve kabarık görünür, aylar içinde solar ve yumuşar.
Evet. Yüz siniri etkilendiğinde göz çevresindeki kapatıcı kas çalışmaz, kapak sarkar ve dışa döner. Bu grupta kapak kapanması da bozulduğu için kornea açıkta kalır ve daha yakın takip gerekir. Sinirin iyileşme durumuna göre geçici koruyucu önlemler ya da cerrahi düzeltme planlanır.
Detaylı bilgi almak için iletişim bilgilerinizi bize gönderin, en kısa sürede sizi arayalım Şimdi Bilgi Al
Türkçe
