Göz kapağı tümörleri, göz kapağında iyi huylu (benign) veya kötü huylu (malign) olarak gelişen anormal doku büyümeleridir. Bu tümörler, hem estetik hem de fonksiyonel sorunlara yol açabilir ve erken teşhis ile tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Göz kapağı tümörleri, cilt kanserlerinin bir türü olarak da kabul edilir ve genellikle güneş ışığına maruz kalma, genetik yatkınlık veya çevresel faktörlerle ilişkilidir.
Göz kapağı derisi vücudun en ince derisidir ve yüzün güneş gören bölgelerindendir. Bu iki özellik, kapak kenarını cilt kanserlerinin sık yerleştiği bölgelerden biri yapar. İyi haber şu: kapakta büyüyen kitlelerin çoğunluğu iyi huyludur ve deneyimli bir göz hekimi, muayene sırasında çıplak gözle ve mikroskopla bakarak çoğu hastada ayrımı yapabilir. Şüphe kalan her durumda ise doku örneği alınır.
Gözde ya da göz kapağında bir kabartı fark eden hastalar çoğu zaman "gözümde kist var" diyerek geliyor. Kist, içi sıvı dolu, sınırları belirgin, yumuşak ve genellikle zararsız bir kesedir. Kapak kenarındaki ter bezlerinden ya da tıkanan yağ bezlerinden gelişebilir; küçükse takip edilir, rahatsızlık veriyorsa küçük bir girişimle çıkarılır.
Kisti kötü huylu bir kitleden ayıran özellikler muayenede belli olur: kist düzgün sınırlıdır, deriyi zedelemez, kirpik kaybına yol açmaz ve üzerindeki damarlar normaldir. Kötü huylu kitlelerde ise sınırlar düzensizleşir, ortası çökük iyileşmeyen bir yara oluşabilir, kirpikler o bölgede dökülür, kapak kenarının doğal çizgisi bozulur ve yüzeyde belirgin damarlanma görülür. Kapakta beliren her kabartıyı bu ölçütlerle değerlendiriyorum; şüpheli bulduklarımı biyopsiye yönlendiriyorum. Doğuştan gelen kitle ve kistler ayrı bir başlıktır ve göz kapağı ve göz çevresinin doğumsal kitle veya kistleri sayfasında ele alınmıştır. Damar kaynaklı kitleler için ise hemanjiomlar sayfasına bakabilirsiniz.
Bu bulguların hepsi kanser anlamına gelmez, ancak birkaç hafta içinde gerilemeyen ya da giderek büyüyen her kapak kitlesinin bir göz hekimi tarafından görülmesi gerekir.
Tanıyı patoloji sonucu koyar. Bu nedenle "iyi huylu görünüyor" demekle yetinmiyor, kuşkulu her lezyonda doku tanısını arıyorum.
Küçük lezyonların çıkarılması lokal anestezi altında, muayenehane koşullarında yapılabilir. Geniş kayıplarda ve kapak kenarını ilgilendiren onarımlarda ameliyathane koşulları gerekir. İlk 48 saatte soğuk uygulama şişliği azaltır; dikişler yerleşimine göre birinci hafta içinde alınır. Kıkırdak greft ya da flep kullanılan onarımlarda kapağın yumuşaması ve son şeklini alması aylar sürer.
Kötü huylu bir tümör çıkarıldıktan sonra takip, tedavinin ayrılmaz bir parçasıdır. Aynı bölgede ya da yakınında yeni lezyon gelişebileceği için hastalarımı ilk yıl daha sık, sonrasında yıllık aralıklarla görüyorum. Ayrıca cilt kanseri öyküsü olan hastaların yüzün ve gövdenin diğer bölgeleri açısından dermatoloji tarafından da değerlendirilmesini öneriyorum.
Göz kapağı tümörleri, erken teşhis ve doğru tedavi ile kontrol altına alınabilir. Bu tümörler, göz sağlığını tehdit edebileceğinden belirtiler fark edildiğinde bir göz doktoruna başvurmak önemlidir. Erken dönemde ele alınan bir lezyon hem daha küçük bir cerrahiyle çıkarılır hem de kapağın onarımı daha kolay olur.
Op. Dr. Ayşe Dolar Bilge
Göz Hastalıkları Uzmanı — Oküloplastik Cerrahi
Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ayşe Dolar Bilge olarak deneyimli ekibimle tanı ve tedavi hizmeti vermekteyim.
Göz kapağında büyüyen kitlelerin çoğunluğu iyi huyludur. Deneyimli bir göz hekimi muayenede, çıplak gözle ve mikroskopla bakarak çoğu hastada ayrımı yapabilir. Ancak birkaç hafta içinde gerilemeyen ya da giderek büyüyen her kapak kitlesinin değerlendirilmesi, şüpheli olanların ise biyopsiyle incelenmesi gerekir.
Kist, içi sıvı dolu, sınırları belirgin, yumuşak ve genellikle zararsız bir kesedir. Kapak kenarındaki ter bezlerinden ya da tıkanan yağ bezlerinden gelişebilir. Küçükse takip edilir, rahatsızlık veriyorsa küçük bir girişimle çıkarılır. Kist deriyi zedelemez, kirpik kaybına yol açmaz ve kapak kenarının çizgisini bozmaz.
Şüphe uyandıran bulgular şunlardır: sınırları düzensiz bir kabartı, ortası çökük ve iyileşmeyen bir yara, o bölgede kirpiklerin dökülmesi, kapak kenarının doğal çizgisinin bozulması, yüzeyde belirgin damarlanma ve zaman içinde büyüme. Aynı yerde tekrar tekrar ortaya çıkan ve tedaviye yanıt vermeyen şalazyon görünümü de araştırılmalıdır.
Şalazyon, yağ bezinin tıkanmasıyla oluşan sert ve ağrısız bir nodüldür; sıcak kompres ve kapak hijyeniyle çoğu zaman gerilerken tümör gerilemez. Aynı yerde tekrarlayan ya da tedaviye yanıt vermeyen bir şalazyon görünümü, nadir ama agresif bir tümör olan sebaseöz karsinomu düşündürebilir. Bu durumda doku örneği alınır.
Küçük lezyonlar lokal anestezi altında, muayenehane koşullarında çıkarılabilir. Kötü huylu lezyonlarda çevresinde sağlam doku sınırı bırakılır ve bu sınırlar patolojik olarak doğrulanır. Kitle çıkarıldıktan sonra kapağın işlevini ve görünümünü geri kazandırmak için onarım gerekir; kaybın büyüklüğüne göre doğrudan kapatma, komşu dokudan flep ya da kıkırdak ve cilt greftleri kullanılır.
Kesiler kapağın doğal kıvrımına ya da kapak arkasına yerleştirildiğinde iz büyük ölçüde gizlenir. Geniş kayıplarda flep veya greft kullanıldığında iz ilk haftalarda kızarık ve kabarık görünür; aylar içinde solar ve yumuşar. Kapağın son şeklini alması birkaç ay sürer, bu nedenle sonucu erken değerlendirmiyorum.
Göz kapağı derisi vücudun en ince derisidir ve yüzün güneş gören bölgelerindendir. Uzun yıllar süren ultraviyole maruziyeti başlıca risk etkenidir. Açık ten rengi, geçirilmiş cilt kanseri öyküsü, bağışıklık sistemini baskılayan durumlar ve genetik yatkınlık riski artırır.
Sağlam doku sınırı bırakılarak çıkarılan tümörlerde tekrarlama olasılığı düşüktür, ancak sıfır değildir. Aynı bölgede ya da yakınında yeni lezyon gelişebileceği için takip tedavinin ayrılmaz parçasıdır. Hastalarımı ilk yıl daha sık, sonrasında yıllık aralıklarla görüyorum ve cilt kanseri öyküsü olanların dermatoloji tarafından da değerlendirilmesini öneriyorum.
Detaylı bilgi almak için iletişim bilgilerinizi bize gönderin, en kısa sürede sizi arayalım Şimdi Bilgi Al
Türkçe
