Caddebostan Mah. Bağdat Cad. No 226 Birgen İş Merkezi Kat 2 Daire 10 Kadıköy - İstanbul
+90 553 910 91 39 info@aysedolarbilge.com
Çocuklarda göz kapağı ve göz çevresinde doğumda ya da ilk aylarda görülen kitle ve kistlerin çoğu iyi huyludur. Dermoid kist, hemanjiom, epibulbar dermoid ve lakrimal kist en sık görülenlerdir. Karar, kitlenin görünümüne değil kapak ve görme üzerindeki etkisine göre verilir.
Kaş dış ucunda dermoid kist bulunan çocuk

Göz Kapağı ve Göz Çevresinin Doğumsal Kitleleri Nedir?

Çocuklarda göz kapağı ve göz çevresinde doğumda ya da yaşamın ilk aylarında ortaya çıkan kitle ve kistler, embriyonel dönemde dokuların gelişiminden kaynaklanan yapısal oluşumlardır. Büyük çoğunluğu iyi huyludur. Yine de bu bölgede yer kaplayan her oluşum, göz kapağının hareketini, göz küresinin konumunu ve görme eksenini etkileyebileceği için değerlendirilmelidir.

Ailelere şunu söylüyorum: kitlenin iyi huylu olması, önemsiz olduğu anlamına gelmez. Küçük bir dermoid kist yıllarca sorunsuz durabilir; ama göz kapağını aşağı çeken ya da görme eksenine gölge düşüren bir kitle, çocuğun görme gelişimini doğrudan etkiler ve göz tembelliğine (ambliyopi) yol açabilir. Bu nedenle takip kararını görünüme değil, kitlenin göz üzerindeki etkisine göre veriyorum.

Doğumsal Kitle ve Kist Türleri

Dermoid Kist

En sık görülen doğumsal kitlelerden biridir.

Cilt altında gelişen, içi sıvı veya yağ dolu kistlerdir.

Genellikle göz kapağında veya kaş çevresinde görülür. Tipik yerleşimi kaşın dış ucudur.

Sert, ağrısız ve hareketli bir kitle olarak ele gelir; yavaş büyür.

Hemanjiom

Damar hücrelerinin anormal büyümesi sonucu oluşan kırmızı veya mor renkli kitlelerdir.

Göz kapağında veya göz çevresinde şişlik ve kızarıklık yapabilir.

Ayrıntı için göz kapağı damar kitleleri (hemanjiomlar) sayfasına bakabilirsiniz.

Teratom

Nadir görülen, farklı doku türlerini içeren kitlelerdir.

Genellikle göz çevresinde veya orbita (göz yuvası) içinde bulunur.

Epibulbar Dermoid

Gözün yüzeyinde (sklera veya kornea üzerinde) gelişen kitlelerdir.

Korneaya oturduğunda astigmat oluşturarak görme sorunlarına neden olabilir.

Lakrimal Kist (Dakriyosel)

Gözyaşı kanalının tıkanması sonucu oluşan kistlerdir.

Gözün iç köşesinde mavimsi bir şişlik olarak görülür; kızarıklık ve enfeksiyon eklenebilir.

Kanal tıkanıklığı hakkında ayrıntı için çocuk gözyaşı kanalı tıkanıklıkları sayfasına bakabilirsiniz.

Diğer Oluşumlar

Lenfatik malformasyonlar: Yumuşak, sınırları belirsiz kitlelerdir; enfeksiyon veya kanama sonrası ani büyüyebilir.

Doğumsal nevüsler: Kapak derisinde renkli lekeler; takip gerektirir.

Ensefalosel ve benzeri orta hat oluşumları: Burun kökü yakınındaki şişliklerde akla gelmeli ve görüntüleme öncesi girişim yapılmamalıdır.

Belirtiler

Göz kapağında veya çevresinde şişlik: Kitle veya kistin en yaygın belirtisidir.

Kızarıklık veya renk değişikliği: Özellikle hemanjiomlarda görülür.

Gözde tahriş veya kızarıklık: Kitle göz yüzeyine baskı yapabilir.

Görme sorunları: Kitle görme eksenini engelliyorsa, göz tembelliği (ambliyopi) gelişebilir.

Göz yaşarması veya kuruluk: Lakrimal kistlerde sık görülür.

Göz kapağının düşmesi ya da şeklinin bozulması: Kitlenin ağırlığına bağlıdır.

Göz küresinin öne doğru itilmesi veya yer değiştirmesi: Göz yuvası içine uzanan kitlelerde görülür ve ayrıntılı inceleme gerektirir.

Nedenleri

Doğumsal gelişimsel anormallikler: Embriyonel dönemde dokuların yanlış gelişmesi. Dermoid kistler, dokuların birleşme hatları boyunca sıkışan hücrelerden gelişir.

Genetik faktörler: Ailede benzer kitle öyküsü varsa risk artabilir.

Damar ve lenf sistemi gelişim bozuklukları.

Enfeksiyon veya inflamasyon: Nadiren kist oluşumuna neden olabilir.

Teşhis Yöntemleri

Fizik muayene: Kitle veya kistin boyutu, yeri ve özellikleri değerlendirilir; sertliği, hareketliliği ve kemiğe yapışık olup olmadığı önemlidir.

Görüntüleme yöntemleri: Ultrason, MR veya BT gibi yöntemlerle kitle veya kistin yapısı incelenir. Kitlenin göz yuvası içine ya da kafa içine uzanıp uzanmadığı görüntülemeyle anlaşılır; bu, cerrahi planı doğrudan değiştirir.

Göz muayenesi: Görme fonksiyonları ve göz yapıları kontrol edilir.

Sikloplejik refraksiyon: Kitlenin oluşturduğu astigmat ölçülür.

Göz hizası ve göz hareketlerinin değerlendirilmesi.

Tedavi Yöntemleri

Tedavi, kitle veya kistin türüne, boyutuna ve etkilerine göre planlanır.

Gözlem ve Takip

Küçük ve semptom yaratmayan kitle veya kistler genellikle tedavi edilmez, ancak düzenli olarak takip edilir.

Takipte kitlenin boyutu, kapak pozisyonu ve görme birlikte izlenir.

İlaç Tedavisi

Hemanjiomlar: Propranolol veya steroidler kullanılabilir; karar hekim değerlendirmesiyle verilir.

Enfeksiyon varsa: Antibiyotikli damlalar veya merhemler kullanılabilir.

Cerrahi Tedavi

Dermoid kistler: Cerrahi olarak çıkarılır. Kist kapsülüyle birlikte bütün hâlde çıkarılmalıdır; içeriği çevre dokuya dağılırsa iltihabi tepki ve tekrarlama görülebilir.

Büyük veya semptomatik kitleler: Görme fonksiyonlarını etkileyen kitleler cerrahi olarak tedavi edilir.

Lakrimal kistler: Gözyaşı kanalı açılarak tedavi edilir.

Kesi yeri, izi gizleyecek biçimde kaş içi ya da kapak kıvrımı gibi doğal hatlara yerleştirilir.

Çocuklarda işlem genel anestezi altında yapılır; çoğu aynı gün taburculukla sonuçlanır.

Lazer Tedavisi

Yüzeyel hemanjiomlar için lazer tedavisi uygulanabilir.

Görme Tedavisi

Kitle astigmat oluşturmuşsa gözlük verilir.

Göz tembelliği gelişmişse kapama tedavisi uygulanır.

Kitleyi çıkarmak görmeyi tek başına kazandırmaz; bu iki adım tedavinin ayrılmaz parçasıdır.

Ameliyat Sonrası İyileşme

İlk günlerde şişlik ve morluk beklenir; soğuk uygulama rahatlatır.

Yara bakımı ve damla tedavisi tarifime göre sürdürülür.

Şişliğin belirgin biçimde azalması birkaç haftayı bulur.

İz, kapak ve kaş bölgesinde genellikle silik kalır; tam olgunlaşması aylar sürer.

Kontrollerde kitlenin tekrarlayıp tekrarlamadığı, kapak pozisyonu ve görme birlikte değerlendirilir.

Ne Zaman Vakit Kaybetmeden Başvurmalı?

Kitlenin hızla büyümesi.

Göz kapağının göz bebeğini kapatması ya da göz küresinin öne itilmesi.

Göz hareketlerinde kısıtlılık veya yeni başlayan kayma.

Kitlede kanama, renk değişikliği veya cilt bütünlüğünün bozulması.

Kitle üzerinde kızarıklık, ısı artışı ve ateş; enfeksiyon eklenmiş olabilir.

Burun kökü hizasındaki orta hat şişlikleri; bu bölgede görüntüleme yapılmadan girişimde bulunulmamalıdır.

Ailelere Tavsiyeler

Çocuğunuzun göz kapağı veya çevresinde şişlik, kızarıklık veya kitle fark ederseniz, vakit kaybetmeden bir göz doktoruna başvurun.

Kitle veya kistlerin çoğu iyi huylu olsa da, görme fonksiyonlarını etkileyebileceği için düzenli takip çok önemlidir.

Kitleyi sıkmayın, patlatmaya çalışmayın.

Fotoğrafla boyut takibi yapmak, kontroller arasındaki değişimi göstermenin pratik bir yoludur.

Kapakla ilgili diğer başlıklar için çocuklarda göz kapağının yapısal bozuklukları ve çocuklarda göz kapağı düşüklükleri sayfalarına bakabilirsiniz. Tüm konular çocuk göz hastalıkları bölümünde yer alıyor.

Hızlı Danışmanlık Al

Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ayşe Dolar Bilge olarak deneyimli ekibimle tanı ve tedavi hizmeti vermekteyim.

Sıkça Sorulan Sorular

Göz kapağındaki kist kendiliğinden geçer mi?

Dermoid kistler kendiliğinden kaybolmaz; yavaş büyürler ve tedavileri cerrahidir. Hemanjiomların büyük bölümü ise ilk aylarda büyüdükten sonra yıllar içinde kendiliğinden küçülür. Bu iki tabloyu birbirinden ayırmak tedaviyi tamamen değiştirdiği için muayene şarttır.

Kist ne zaman ameliyat edilmeli?

Kitle göz kapağının hareketini kısıtlıyorsa, göz bebeğini kapatıyorsa, korneaya bastırarak astigmat oluşturuyorsa, hızla büyüyorsa ya da tekrarlayan iltihaplanma yapıyorsa ameliyat önerilir. Bunların hiçbiri yoksa düzenli takip uygundur; takipte kitlenin boyutu, kapak pozisyonu ve görme birlikte izlenir.

Kitle görmeyi etkiler mi?

Evet. Görme eksenini kapatan ya da göz kapağını aşağı çeken bir kitle, retinaya net görüntü ulaşmasını engelleyerek göz tembelliğine yol açabilir. Korneaya bastıran kitleler ise astigmat oluşturur ve aynı sonuca gidebilir. Bu nedenle kitleli her çocukta görme muayenesi ve damlalı refraksiyon ölçümü yapıyorum.

Ameliyattan sonra kist tekrarlar mı?

Dermoid kist kapsülüyle birlikte bütün hâlde çıkarıldığında tekrarlama beklenmez. Ameliyat sırasında kist yırtılır ve içeriği çevre dokuya dağılırsa iltihabi tepki ve tekrarlama görülebilir. Bu nedenle işlemin kist duvarını koruyacak biçimde yapılması önemlidir.

Ameliyat izi kalır mı?

Kesi, izi gizleyecek biçimde kaş içi ya da göz kapağı kıvrımı gibi doğal hatlara yerleştirilir. Bu bölgedeki deri ince olduğu için izler genellikle silik kalır. İzin tam olgunlaşması aylar sürer; erken dönemdeki kırmızılık ve sertlik zamanla azalır.

Kitle kötü huylu olabilir mi?

Çocuklarda göz çevresi doğumsal kitlelerinin büyük çoğunluğu iyi huyludur. Yine de hızla büyüyen, göz küresini iterek yer değiştiren, göz hareketlerini kısıtlayan, kanayan ya da cilt bütünlüğünü bozan kitleler ayrıntılı incelenmelidir. Bu değerlendirmede görüntüleme yöntemleri belirleyici olur.

Detaylı bilgi almak için iletişim bilgilerinizi bize gönderin, en kısa sürede sizi arayalım Şimdi Bilgi Al

Open WhatsApp
Scroll
BİZİ ARAYIN
WHATSAPP HATTI