Caddebostan Mah. Bağdat Cad. No 226 Birgen İş Merkezi Kat 2 Daire 10 Kadıköy - İstanbul
+90 553 910 91 39 info@aysedolarbilge.com
Doğumsal katarakt, göz merceğinin doğumda veya ilk aylarda saydamlığını yitirmesidir. Göz bebeğinde beyazlık, nesneleri takip edememe ve gözde titreme başlıca işaretlerdir. Görme sistemi geliştiği dönemde ortaya çıktığı için ameliyat zamanlaması sonucu doğrudan belirler.
Doğumsal katarakt nedeniyle göz bebeğinde beyazlık görülen bebek

Doğumsal Katarakt Nedir?

Göz merceği normalde şeffaf olup ışığı retina üzerine odaklar.

Doğumsal katarakt, merceğin bir kısmının veya tamamının bulanıklaşması durumudur.

Tek gözde veya her iki gözde birden görülebilir.

Erişkin kataraktıyla arasındaki en önemli fark şudur: erişkinde bulanıklaşan mercek yalnızca görüntüyü engeller, görme sistemi zaten gelişmiştir. Bebekte ise beyin görmeyi henüz öğrenmektedir. Retinaya net görüntü ulaşmadığı her gün, görme yollarının gelişimi geride kalır. Bu nedenle doğumsal katarakt, ameliyatı ertelenebilecek bir durum değil, zamanın doğrudan sonucu belirlediği bir durumdur.

Doğumsal Katarakt Belirtileri

Göz bebeğinde beyaz veya gri leke: En sık görülen belirtidir. Bazen ilk kez flaşlı bir fotoğrafta, tek gözün kırmızı parlamaması olarak fark edilir.

Gözde kayma (şaşılık): Katarakt göz hizasını bozabilir.

Işığa hassasiyet (fotofobi): Bebek parlak ışıklardan rahatsız olabilir.

Görme problemleri: Nesneleri takip edememe veya göz teması kuramama.

Gözde titreme (nistagmus): Anormal göz hareketleri görülebilir. Genellikle iki taraflı ve uzun süredir var olan görme azlığının işaretidir.

Yüze ve oyuncağa ilgisizlik: Bebeğin yaşına göre beklenen görsel tepkileri vermemesi.

Bebeğinizin göz bebeğinde beyazlık fark ederseniz ya da fotoğraflarda tek gözde kırmızı parlama alınmıyorsa, bunu bekleyecek bir bulgu olarak görmeyin. Aynı görünüm başka göz içi hastalıklarında da olabilir ve hepsi acil değerlendirme gerektirir.

Doğumsal Katarakt Nedenleri

Genetik Faktörler

Ailede katarakt öyküsü varsa risk artar.

Down sendromu veya Lowe sendromu gibi genetik hastalıklarla ilişkili olabilir.

Anne Karnında Geçirilen Enfeksiyonlar

Kızamıkçık, toksoplazma, sitomegalovirüs gibi enfeksiyonlar doğumsal katarakta yol açabilir.

Metabolik Hastalıklar

Galaktozemi, diyabet gibi hastalıklar katarakt riskini artırabilir.

Diğer Nedenler

Göz travmaları, radyasyona maruz kalma veya bazı ilaçların yan etkileri.

Bir bölüm olguda net bir neden bulunamaz; bu, tedaviyi geciktirmek için bir gerekçe değildir.

Doğumsal Katarakt Teşhisi

Yenidoğan taraması: Doğumdan sonra yapılan göz muayenesi ile fark edilir. Kırmızı refle muayenesi bu taramanın en önemli basamağıdır ve her yenidoğanda yapılmalıdır.

Göz bebeği muayenesi: Beyaz veya gri renkli görünümler tespit edilir.

Görüntüleme yöntemleri: Ultrason gibi yöntemlerle lensin durumu değerlendirilir; katarak arkasındaki retina görülemiyorsa ultrason zorunlu hâle gelir.

Kataraktın tipi ve yoğunluğunun değerlendirilmesi: Görme eksenini kapatıp kapatmadığı ameliyat kararını belirler.

Göz boyu ve kornea ölçümleri: Göz içi mercek planlaması için gereklidir.

Sistemik değerlendirme: Metabolik hastalık ya da doğumsal enfeksiyon araştırması için ilgili bölümlerle birlikte çalışılır.

Doğumsal Katarakt Tedavisi

Cerrahi Tedavi

Bulanık lens çıkarılır ve uygun olgularda yapay lens yerleştirilir.

Ameliyat genellikle yaşamın ilk aylarında yapılır. Görme eksenini kapatan yoğun bir katarakt söz konusuysa zamanlama daha da öne çekilir.

Çok küçük bebeklerde göz büyümeye devam ettiği için yapay mercek hemen konulmayabilir; bu durumda görme kontakt lens ya da gözlükle desteklenir ve mercek ilerleyen yaşta değerlendirilir.

Ameliyat genel anestezi altında yapılır. İki gözde de katarakt varsa gözler genellikle ayrı seanslarda ameliyat edilir.

Gözlük veya Kontakt Lens Kullanımı

Ameliyat sonrası görme desteklenir.

Bebeklerde genellikle kontakt lens kullanımı tercih edilir.

Mercek çıkarıldıktan sonra göz odaklama yeteneğini kaybettiği için bu düzeltme zorunludur; ameliyatın devamı sayılır.

Kapama Tedavisi

Göz tembelliği durumunda sağlam göz kapatılarak tembel göz çalıştırılır.

Tek gözü etkilenen kataraktta bu adım, ameliyatın kendisi kadar belirleyicidir. Ameliyat merceği temizler; görmeyi geliştiren şey kapama tedavisidir.

Kapama süresi yaşa ve iki göz arasındaki görme farkına göre belirlenir, her kontrolde güncellenir.

Ameliyat Sonrası İyileşme ve Takip Takvimi

İlk günlerde damla tedavisi düzenli uygulanır; göz ovuşturmayı engellemek için koruyucu önlemler alınır.

İlk haftalarda sık kontrol yapılır; ardından kontroller seyrekleşir ama hiç bitmez.

Her kontrolde göz içi basıncı ölçülür. Katarakt ameliyatı geçirmiş çocuklarda yıllar sonra glokom gelişebilir; bu nedenle takip çocuklarda glokom açısından da sürdürülür.

Göz büyüdükçe numara değişir; gözlük ya da kontakt lens düzenli olarak güncellenir.

Arka kapsülün zamanla bulanıklaşması olağandır ve gerektiğinde işlemle açılır.

Şaşılık gelişebilir; çocuklarda şaşılık açısından da değerlendirme yapılır.

Doğumsal Katarakt Tedavisinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Erken teşhis: Tedavi başarısı için kritik öneme sahiptir.

Düzenli takip: Ameliyat sonrası göz gelişimi izlenmelidir.

Aile desteği: Tedavi sürecinde aile katılımı büyük önem taşır. Kontakt lens takıp çıkarma ve kapama tedavisi gibi adımlar evde sürdürülür.

Görme rehabilitasyonu: Çocuğun görme yetisini artırmak için eğitim programlarına katılınabilir.

Sabır: Görme, ameliyatın ertesi günü değil, aylar süren düzenli tedaviyle gelişir.

Ne Zaman Vakit Kaybetmeden Başvurmalı?

Göz bebeğinde beyaz veya gri görünüm.

Flaşlı fotoğrafta tek gözde kırmızı parlama alınmaması.

Bebeğin yüzü ve nesneleri takip etmemesi, göz teması kurmaması.

Gözlerde titreme ya da yeni başlayan kayma.

Ailede çocukluk çağı kataraktı öyküsü.

Ailelere Tavsiyeler

Göz bebeğinde anormal bir belirti fark ettiğinizde vakit kaybetmeden bir göz doktoruna başvurun.

Ameliyat ve tedavi süreçlerinde doktorunuzun talimatlarına tam uyun.

Çocuğun görme gelişimini desteklemek için eğitici oyun ve egzersizlerden faydalanın.

Kontrol randevularını, çocuk iyi görüyor gibi görünse bile aksatmayın.

Doğumsal katarakt, erken teşhis ve doğru tedavi ile yönetilebilir. Tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybına yol açar. Çocuğunuzun göz sağlığı için düzenli göz muayenelerini ihmal etmeyin. Diğer başlıklar için çocuk göz hastalıkları bölümüne bakabilirsiniz.

Hızlı Danışmanlık Al

Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ayşe Dolar Bilge olarak deneyimli ekibimle tanı ve tedavi hizmeti vermekteyim.

Sıkça Sorulan Sorular

Göz bebeğinde beyazlık gördüm, ne yapmalıyım?

Göz bebeğinde beyaz veya gri görünüm, ya da flaşlı fotoğrafta tek gözde kırmızı parlama alınmaması bekleyecek bir bulgu değildir. Doğumsal katarakt dışında başka göz içi hastalıkları da aynı görünümü verebilir ve hepsi acil değerlendirme gerektirir. En kısa sürede göz muayenesi yaptırın.

Doğumsal katarakt ameliyatı ne zaman yapılmalı?

Görme eksenini kapatan yoğun bir katarakt varsa ameliyat yaşamın ilk aylarında yapılır. Bunun nedeni acelecilik değil, görme yollarının bu dönemde şekillenmesidir. Retinaya net görüntü ulaşmayan her gün gelişimi geriletir. Kataraktın tipi, yoğunluğu ve tek mi çift taraflı mı olduğu kesin zamanlamayı belirler.

Bebeğe hemen yapay mercek konulur mu?

Çok küçük bebeklerde göz büyümeye devam ettiği için yapay mercek hemen konulmayabilir. Bu durumda mercek çıkarıldıktan sonra görme kontakt lens ya da gözlükle desteklenir, mercek yerleştirmesi ilerleyen yaşta yeniden değerlendirilir. Karar bebeğin yaşına ve göz ölçümlerine göre verilir.

Ameliyattan sonra çocuğum normal görecek mi?

Ameliyat merceği temizler ama görmeyi tek başına kazandırmaz. Özellikle tek gözü etkilenen kataraktta görmeyi geliştiren şey, ameliyat sonrası verilen gözlük ya da kontakt lens ve kapama tedavisidir. Görme aylar içinde, düzenli tedaviyle gelişir; ameliyatın ertesi günü değil.

Ameliyattan sonra takip ne kadar sürer?

Takip yıllar boyu sürer. İlk haftalarda sık kontrol yapılır, sonra seyrekleşir ama bitmez. Her kontrolde göz içi basıncı ölçülür; çünkü çocukluk çağında katarakt ameliyatı geçiren gözlerde yıllar sonra glokom gelişebilir. Ayrıca göz büyüdükçe numara değişir ve gözlük güncellenir.

Doğumsal katarakt kalıtsal mıdır?

Bir bölüm olguda kalıtsaldır; ailede katarakt öyküsü riski artırır ve bazı genetik sendromlarla birlikte görülebilir. Anne karnında geçirilen enfeksiyonlar ve metabolik hastalıklar da neden olabilir. Bir kısmında ise net bir neden bulunamaz. Ailede öykü varsa kardeşlerin de muayene edilmesini öneriyorum.

Detaylı bilgi almak için iletişim bilgilerinizi bize gönderin, en kısa sürede sizi arayalım Şimdi Bilgi Al

Open WhatsApp
Scroll
BİZİ ARAYIN
WHATSAPP HATTI