Caddebostan Mah. Bağdat Cad. No 226 Birgen İş Merkezi Kat 2 Daire 10 Kadıköy - İstanbul
+90 553 910 91 39 info@aysedolarbilge.com
Çocukluk çağı glokomu, göz içi basıncının yükselerek optik sinire zarar vermesidir. Bebek gözü esnek olduğu için basınç altında büyür; iri göz, ışıktan rahatsızlık ve sürekli sulanma en önemli işaretlerdir. Tedavinin ana yolu cerrahidir ve takip ömür boyu sürer.
Doğumsal glokom nedeniyle göz içi basıncı ölçülen bebek

Çocuklarda Glokom Nedir?

Glokom, göz içi basıncının artması ve optik sinire zarar vermesi sonucu görme kaybına yol açabilen bir göz hastalığıdır. Gözün içinde sürekli üretilen sıvı, normalde ön odadaki drenaj kanallarından dışarı süzülür. Bu kanallar doğuştan yeterince gelişmemişse ya da sonradan tıkanırsa sıvı birikir, basınç yükselir ve optik sinir zarar görür.

Çocuklarda glokom, yetişkinlere göre daha nadir görülür ama bir farkı vardır: bebek gözünün dış duvarı henüz esnektir. Yüksek basınç altında göz küresi genişler ve göz büyümüş gibi görünür. Buftalmus dediğimiz bu bulgu, ailelerin çoğunun ilk fark ettiği şeydir ve genellikle "bebeğimin gözleri çok iri, çok güzel" diye yorumlanır. Bu yüzden iri göz, ışıktan rahatsızlık ve sürekli sulanma birlikteyse mutlaka muayene ediyorum.

Çocuklarda Glokom Türleri

Çocuklarda glokom, genellikle doğuştan veya erken yaşlarda ortaya çıkar ve türlerine göre sınıflandırılır:

Primer Konjenital Glokom (Doğuştan Glokom)

Doğumda veya yaşamın ilk aylarında gözlenir.

Göz sıvısının drenaj kanallarındaki gelişimsel sorunlar nedeniyle ortaya çıkar.

Çoğunlukla iki gözü birden etkiler, ancak tek gözde de görülebilir.

Sekonder Glokom

Diğer göz hastalıkları, travmalar veya sistemik hastalıklar sonucu gelişir. Örnekler:

Göz içi iltihapları (üveit),

Göz yaralanmaları,

Katarakt ameliyatı sonrası,

Sturge-Weber veya Marfan sendromu gibi genetik hastalıklar.

Juvenil Glokom

Genellikle ergenlik döneminde başlar ve ailesel geçiş gösterebilir.

Göz büyümesi tamamlandığı için buftalmus görülmez; bu nedenle tamamen sessiz ilerleyebilir.

Çocuklarda Glokom Belirtileri

Glokom belirtileri hastalığın türüne ve şiddetine göre değişebilir. Yaygın belirtiler şunlardır:

Gözde büyüme (Buftalmus): Yüksek göz içi basıncı göz küresinin genişlemesine yol açar. Tek taraflıysa iki göz arasındaki büyüklük farkı dikkat çeker.

Işığa hassasiyet (Fotofobi): Çocuk ışıktan rahatsız olabilir, yüzünü çevirir, gözlerini sıkıca kapatır.

Aşırı göz yaşarması: Sulanma ve yaşarma sıkça görülür.

Gözde kızarıklık: Gözün beyaz kısmında belirgin kızarıklık oluşabilir.

Göz kapağı spazmı: İstem dışı kasılmalar gözlemlenebilir.

Korneada bulanıklık: Normalde cam gibi saydam olan ön tabaka buğulu, mat görünebilir.

Bulanık görme veya görme kaybı: İlerleyen vakalarda görme bozukluğu yaşanabilir.

Huzursuzluk ve beslenmede güçlük: Bebekler ağrıyı tarif edemez, tabloya yalnızca sürekli ağlama olarak yansıyabilir.

Sulanma ve Işıktan Rahatsızlıkta Ayırıcı Tanı

Sürekli sulanan bir bebekte akla ilk gelen tanı gözyaşı kanalı tıkanıklığıdır ve haklı olarak çok daha sıktır. Ancak sulanmaya ışıktan belirgin rahatsızlık, korneada bulanıklık ya da gözde büyüme eşlik ediyorsa tablo farklıdır. Bu iki durumu ayırt etmek için muayenede kornea çapını ölçüyor ve göz içi basıncını değerlendiriyorum. Kanal tıkanıklığı hakkında ayrıntı için çocuk gözyaşı kanalı tıkanıklıkları sayfasına bakabilirsiniz.

Çocuklarda Glokom Nedenleri

Genetik faktörler: Ailede glokom öyküsü olan çocuklarda risk artar.

Gelişimsel anormallikler: Drenaj sisteminin yetersiz gelişmesi.

Travma: Göz yaralanmaları sonrası gelişebilir.

Diğer göz hastalıkları: Katarakt veya üveit gibi durumlar glokoma yol açabilir. Doğumsal katarakt ameliyatı geçiren çocuklar, yıllar sonra bile glokom açısından takip edilmelidir.

Sistemik hastalıklar: Bazı genetik sendromlar risk faktörüdür.

Uzun süreli steroid kullanımı: Bazı çocuklarda göz içi basıncını yükseltebilir; bu nedenle steroid kullanan çocuklarda basınç ölçümünü takibe ekliyorum.

Çocuklarda Glokom Teşhisi

Glokom tanısı, detaylı bir göz muayenesiyle konulur:

Göz içi basıncı ölçümü (Tonometri): Basınç seviyelerinin değerlendirilmesi.

Kornea çapı ölçümü: Kornea büyümesinin tespiti. Yaşa göre beklenenin üzerindeki çap, konjenital glokomun en değerli erken bulgularındandır.

Optik sinir muayenesi: Optik sinir hasarı varlığının incelenmesi.

Görme testleri: Görme keskinliğinin ölçülmesi.

Ön kamara açısının incelenmesi (gonyoskopi): Drenaj bölgesinin yapısı değerlendirilir.

Göz boyu ölçümü: Takipte göz küresinin büyümesi izlenir.

Küçük bebeklerde bu ölçümlerin bir bölümü uyanıkken güvenilir biçimde yapılamaz. Gerektiğinde muayene, kısa süreli anestezi altında tamamlanır. Bu, ailelerin kaygılandığı bir konudur; ancak doğru ölçüm alınmadan tedavi planlamak mümkün değildir.

Çocuklarda Glokom Tedavi Yöntemleri

Tedavi türüne ve hastalığın şiddetine göre planlanır. Erişkin glokomundan en önemli farkı şudur: çocuklarda, özellikle doğuştan glokomda, tedavinin ana yolu cerrahidir. İlaçlar çoğu zaman ameliyata kadar geçen sürede ya da ameliyat sonrası destek olarak kullanılır.

İlaç Tedavisi

Göz damlaları veya ağızdan alınan ilaçlarla göz içi basıncı düşürülür.

Bu ilaçlar sıvı üretimini azaltır veya drenajı artırır.

Çocuklarda ilaç seçimi ve dozu erişkinden farklıdır; yalnızca hekim takibinde kullanılır.

Cerrahi Tedavi

Trabekülotomi/Goniotomi: Drenaj kanallarını açma işlemi. Doğuştan glokomda ilk tercih edilen yöntemlerdir.

Trabekülektomi: Göz içi sıvısı için yeni bir drenaj yolu oluşturma.

Glokom Drenaj İmplantları: Şiddetli vakalarda basıncı kontrol etmek için kullanılır.

Bir ameliyat her zaman yeterli olmayabilir; basınç kontrol altına alınamazsa ek girişim gerekebilir.

Lazer Tedavisi

Bazı durumlarda drenaj sistemini iyileştirmek için lazer uygulanır.

Basıncın diğer yöntemlerle kontrol edilemediği olgularda seçenek olarak değerlendirilir.

Görme Rehabilitasyonu ve Göz Tembelliği Tedavisi

Basıncı düşürmek tedavinin yalnızca yarısıdır. Glokomlu gözde kornea bulanıklığı, göz boyunun uzamasına bağlı yüksek miyop ve astigmat sık görülür.

Bu nedenle ameliyattan sonra gözlük verilmesi ve gerekiyorsa kapama tedavisi uygulanması gerekir.

Tek gözü etkilenen çocuklarda göz tembelliği riski özellikle yüksektir; basınç normale dönse bile görme, tembellik tedavi edilmedikçe gelişmez.

Takip: Glokom Tedavisi Biten Bir Hastalık Değildir

Ameliyat sonrası ilk dönemde sık, ardından düzenli aralıklarla ömür boyu takip gerekir.

Her kontrolde göz içi basıncı, kornea çapı, optik sinir görünümü ve gözlük numarası birlikte değerlendirilir.

Basınç yıllar sonra yeniden yükselebilir. Bu yüzden çocuk iyi görüyor diye kontrollerin bırakılmaması gerektiğini ailelere özellikle anlatıyorum.

Ailede glokom öyküsü varsa kardeşlerin de muayene edilmesini öneriyorum.

Ne Zaman Vakit Kaybetmeden Başvurmalı?

Bebekte gözlerin iri görünmesi ya da iki göz arasında büyüklük farkı.

Işıktan belirgin rahatsızlık, sürekli sulanma ve göz kapaklarını sıkıca kapatma.

Korneanın buğulu, mat görünmesi.

Gözde sürekli kızarıklık ve açıklanamayan huzursuzluk.

Ailede çocukluk çağı glokomu öyküsü.

Ailelere Tavsiyeler

Çocuğunuzun gözlerinde anormal büyüme, kızarıklık veya sulanma fark ederseniz, hemen bir göz doktoruna başvurun.

Ailede glokom öyküsü varsa düzenli göz muayenelerini ihmal etmeyin.

Tedavi sürecine uyum sağlayarak düzenli kontrolleri aksatmayın.

Damla saatlerini bir alışkanlık hâline getirin; düzensiz kullanılan damla, kullanılmayan damla gibidir.

Çocuklarda glokom, erken teşhis ve uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir. Tedavi edilmediği durumlarda ciddi görme kayıplarına yol açabileceği için belirtiler göz ardı edilmemelidir. Diğer başlıklar için çocuk göz hastalıkları bölümüne bakabilirsiniz.

Hızlı Danışmanlık Al

Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ayşe Dolar Bilge olarak deneyimli ekibimle tanı ve tedavi hizmeti vermekteyim.

Sıkça Sorulan Sorular

Buftalmus nedir?

Buftalmus, yüksek göz içi basıncı altında göz küresinin genişlemesidir. Bebek gözünün dış duvarı henüz esnek olduğu için basınç arttığında göz büyür ve iri görünür. Tek taraflıysa iki göz arasındaki fark dikkat çeker. İri görünen göze ışıktan rahatsızlık ve sürekli sulanma eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden muayene gerekir.

Bebeğimin gözü sürekli sulanıyor, glokom mu?

Sürekli sulanan bir bebekte en sık neden gözyaşı kanalı tıkanıklığıdır. Ancak sulanmaya ışıktan belirgin rahatsızlık, korneada buğulanma ya da gözde büyüme eşlik ediyorsa glokom akla gelmelidir. Ayrımı kornea çapı ölçümü ve göz içi basıncı değerlendirmesiyle yapıyorum.

Çocuklarda glokom damla ile tedavi edilebilir mi?

Erişkinlerden farklı olarak, çocuklarda özellikle doğuştan glokomda tedavinin ana yolu cerrahidir. Damlalar çoğunlukla ameliyata kadar geçen sürede basıncı düşürmek ya da ameliyat sonrası kontrolü desteklemek için kullanılır. Tek başına damla ile uzun süreli kontrol beklemek çoğu olguda gerçekçi değildir.

Muayene için neden anestezi gerekiyor?

Göz içi basıncı, kornea çapı ve ön kamara açısı gibi ölçümler küçük bebeklerde uyanıkken güvenilir biçimde alınamaz. Ağlayan bir bebekte basınç ölçümü yanıltıcı çıkar. Bu nedenle gerektiğinde muayene kısa süreli anestezi altında tamamlanır; doğru ölçüm olmadan tedavi planlamak mümkün değildir.

Ameliyat sonrası çocuğum normal görecek mi?

Ameliyatın hedefi göz içi basıncını düşürerek optik siniri korumaktır. Görmenin ne olacağını basınç kadar başka etkenler de belirler: korneadaki bulanıklık, göz boyunun uzamasına bağlı yüksek numara ve göz tembelliği. Bu nedenle ameliyattan sonra gözlük verilmesi ve gerekiyorsa kapama tedavisi uygulanması sürecin ayrılmaz parçasıdır.

Glokom tedavisi bittikten sonra kontrole gerek var mı?

Glokom, tedavisi bitip kapanan bir hastalık değildir. Basınç yıllar sonra yeniden yükselebilir ve bu çoğu zaman şikayet vermeden ilerler. Bu yüzden ameliyat sonrası ilk dönemde sık, ardından düzenli aralıklarla ömür boyu takip gerekir. Çocuk iyi görüyor diye kontrolleri bırakmamak gerekir.

Detaylı bilgi almak için iletişim bilgilerinizi bize gönderin, en kısa sürede sizi arayalım Şimdi Bilgi Al

Open WhatsApp
Scroll
BİZİ ARAYIN
WHATSAPP HATTI