Caddebostan Mah. Bağdat Cad. No 226 Birgen İş Merkezi Kat 2 Daire 10 Kadıköy - İstanbul
+90 553 910 91 39 info@aysedolarbilge.com
Çocuklarda göz kapağı enfeksiyonları arpacık, şalazyon, blefarit ve selülit gibi tabloları kapsar. Çoğu hafif seyreder; ancak ateş, gözün öne itilmesi ve göz hareketlerinde kısıtlılık varsa enfeksiyon göz yuvasına yayılmış olabilir ve acil değerlendirme gerekir.
Göz kapağında arpacık nedeniyle şişlik olan çocuk

Çocuklarda Göz Kapağı Enfeksiyonları Nedir?

Göz kapağı enfeksiyonları, göz kapağı ve çevresindeki dokuların bakteri, virüs veya diğer mikroorganizmalar tarafından enfekte olması durumudur. Çocuklarda sık görülür. Çoğu hafif seyreder ve birkaç gün içinde geriler; ancak bir bölümü göz çevresindeki derin dokulara yayılabildiği için ayrımı bilmek gerekir.

Ailelerin bana en sık getirdiği tablo "sabah kalktı, gözü şişmiş" oluyor. Bu görüntünün arkasında basit bir arpacık da olabilir, acil tedavi gerektiren bir selülit de. İkisini birbirinden ayıran şey şişliğin yeri değil, eşlik eden bulgulardır: ateş, gözün öne doğru itilmesi, göz hareketlerinde kısıtlılık ve ağrı.

Çocuklarda Göz Kapağı Şişmesinin Nedenleri

Bakteriyel Enfeksiyonlar

Staphylococcus aureus ve Streptococcus gibi bakteriler göz kapağı enfeksiyonlarının en yaygın nedenleridir.

Örnekler: Arpacık (hordeolum), şalazyon, blefarit.

Viral Enfeksiyonlar

Herpes simplex virüsü (HSV) veya varicella-zoster virüsü (VZV) gibi virüsler.

Örnekler: Herpetik keratit, göz kapağı uçuğu.

Alerjik Reaksiyonlar

Polen, toz veya hayvan tüyü gibi alerjenlere bağlı göz kapağı iltihaplanması.

Alerjik şişlik genellikle iki taraflı, kaşıntılı ve ağrısızdır; enfeksiyondan bu özellikleriyle ayrılır. Ayrıntı için alerjik konjonktivitler sayfasına bakabilirsiniz.

Parazitik Enfeksiyonlar

Demodex akarları gibi parazitler, göz kapağı kenarında enfeksiyona neden olabilir.

Hijyen Eksikliği ve Komşu Odaklar

Ellerle sık sık göze temas edilmesi veya yetersiz göz kapağı temizliği.

Sinüzit, üst solunum yolu enfeksiyonu ve diş kaynaklı iltihaplar göz çevresine yayılabilir.

Böcek ısırığı ya da küçük bir çizik, deri bütünlüğünü bozarak enfeksiyona kapı açabilir.

Çocuklarda Göz Kapağı Enfeksiyonlarının Belirtileri

Göz Kapağında Şişlik ve Kızarıklık: Enfeksiyonun en yaygın belirtileridir.

Ağrı veya Hassasiyet: Özellikle arpacık veya şalazyon durumunda.

Gözde Kaşıntı ve Yanma: Alerjik reaksiyonlarda daha belirgindir.

Gözde Çapaklanma ve Akıntı: Bakteriyel enfeksiyonlarda sarı-yeşil renkli akıntı görülür.

Göz Kapağında Kabuklanma: Özellikle sabahları göz kapaklarının birbirine yapışması.

Işığa Karşı Hassasiyet (Fotofobi): Enfeksiyonun korneaya yayılması durumunda.

Ateş ve halsizlik: Yaygın enfeksiyonda görülür ve tabloyu ciddileştirir.

Çocuklarda Göz Kapağı Enfeksiyonlarının Türleri

Arpacık (Hordeolum)

Neden: Göz kapağındaki yağ bezlerinin bakteriyel enfeksiyonu.

Belirtiler: Ağrılı şişlik, kızarıklık, hassasiyet.

Genellikle birkaç gün içinde uç verir ve boşalır; sıcak kompres bu süreci hızlandırır.

Şalazyon

Neden: Göz kapağındaki yağ bezlerinin tıkanması ve kronik iltihaplanması.

Belirtiler: Ağrısız şişlik, kızarıklık.

Arpacıktan farkı ağrısız ve sert oluşudur. Haftalarca sürebilir; büyük bir şalazyon korneaya bastırarak astigmat oluşturabileceği için görme açısından da değerlendirilir.

Blefarit

Neden: Göz kapağı kenarının iltihaplanması.

Belirtiler: Kaşıntı, kızarıklık, kabuklanma.

Tekrarlayan arpacıkların altında sıklıkla blefarit yatar. Erişkin tablosu için blefarit sayfasına bakabilirsiniz.

Göz Kapağı Uçuğu (Herpetik Blefarit)

Neden: Herpes simplex virüsüne bağlı enfeksiyon.

Belirtiler: Ağrılı kabarcıklar, kızarıklık.

Korneaya yayılabildiği için mutlaka göz muayenesi gerektirir.

Preseptal Selülit

Neden: Göz kapağı ve çevresindeki dokuların bakteriyel enfeksiyonu.

Belirtiler: Şişlik, kızarıklık, ateş.

Göz kapağı belirgin şişer ama göz hareketleri serbesttir ve görme etkilenmez.

Orbital Selülit

Enfeksiyonun göz yuvası içine yayılmasıdır ve acil bir tablodur.

Gözün öne doğru itilmesi, göz hareketlerinde kısıtlılık ve ağrı, görmede azalma, çift görme ve yüksek ateş uyarıcı bulgulardır.

Bu bulgular varsa saat kaybetmeden hastane değerlendirmesi gerekir.

Çocuklarda Göz Kapağı Enfeksiyonlarının Teşhisi

Klinik Muayene: Göz doktoru tarafından yapılan detaylı inceleme.

Göz Kapağı ve Çevresinin İncelenmesi: Şişlik, kızarıklık ve akıntı gibi belirtilerin değerlendirilmesi.

Göz hareketleri ve görme değerlendirmesi: Preseptal ile orbital selülit ayrımının en önemli basamağıdır.

Laboratuvar Testleri: Enfeksiyonun nedenini belirlemek için akıntı örneği alınabilir.

Görüntüleme: Orbital tutulumdan şüphelenildiğinde göz yuvası görüntülemesi istenir.

Çocuklarda Göz Kapağı Enfeksiyonlarının Tedavisi

Bakteriyel Enfeksiyonlar

Antibiyotikli göz damlaları veya merhemler.

Sıcak Kompres: Arpacık ve şalazyon tedavisinde etkili. Temiz bir bezle, çocuğun cildini yakmayacak ılıklıkta, günde birkaç kez birkaç dakika uygulanır.

Yaygın enfeksiyon ve ateş varsa ağızdan antibiyotik tedavisi gerekebilir.

Viral Enfeksiyonlar

Antiviral göz damlaları veya merhemler.

Semptomatik Tedavi: Ağrı ve şişliği azaltmak için.

Alerjik Reaksiyonlar

Antihistaminik göz damlaları: Kaşıntı ve kızarıklığı azaltır.

Steroidli göz damlaları: Şiddetli alerjik reaksiyonlarda, yalnızca hekim kontrolünde kullanılır.

Parazitik Enfeksiyonlar

Göz kapağı temizleme solüsyonları: Demodex akarlarını temizlemek için.

Antiparaziter ilaçlar: Gerekli durumlarda.

Cerrahi Müdahale

Şalazyon gibi durumlarda kistin cerrahi olarak boşaltılması.

Çocuklarda bu küçük işlem genellikle kısa süreli anestezi altında yapılır.

Kendiliğinden gerilemeyen, aylardır duran ya da görmeyi etkileyen şalazyonlarda tercih edilir.

Evde Bakım ve İyileşme Süreci

Sıcak kompres ve nazik göz kapağı temizliği tedavinin temelidir.

Arpacığı sıkmayın, patlatmaya çalışmayın; enfeksiyonun çevre dokuya yayılmasına yol açabilir.

Çocuğun havlusunu, yastık kılıfını ve yüz bezini ayırın; enfeksiyon kolay bulaşır.

Ellerin sık yıkanması ve gözü ovuşturma alışkanlığının engellenmesi tekrarları belirgin biçimde azaltır.

Arpacık genellikle birkaç gün içinde geriler. Şalazyon haftalar sürebilir; bu süre boyunca sıcak kompresin sürdürülmesi gerekir.

Ne Zaman Vakit Kaybetmeden Başvurmalı?

Şişlikle birlikte ateş olması.

Gözün öne doğru itilmesi, göz hareketlerinde kısıtlılık veya hareket ettirirken ağrı.

Görmede azalma ya da çift görme.

Göz kapağının şişlikten dolayı açılamaması.

Şişliğin hızla büyümesi veya birkaç gün içinde gerilememesi.

Yeni doğmuş bebekte göz kapağı şişliği ve akıntı; bu yaş grubunda tablo her zaman acil değerlendirilir.

Tekrarlayan Enfeksiyonlarda Ne Yapmalı?

Arpacığı sık tekrarlayan çocuklarda altta yatan bir neden aramak gerekir. En sık karşılaştıklarım göz kapağı kenarındaki kronik iltihap (blefarit), düzeltilmemiş kırma kusuru nedeniyle gözlerin sürekli zorlanması ve alerjiye bağlı sürekli göz ovuşturmadır. Bu nedenle tekrarlayan enfeksiyonlarda kapak muayenesinin yanında görme muayenesi de yapıyorum. Kırpiklerin göze sürtünmesi de tahriş ve enfeksiyon kaynağı olabilir; kirpik batmaları sayfası bu konuyu ayrıntılandırıyor.

Korunma

Ellerin Sık Sık Yıkanması: Göz enfeksiyonlarının yayılmasını önler.

Göz Hijyeni: Göz kapaklarının düzenli olarak temizlenmesi.

Alerjenlerden Kaçınma: Polen, toz ve hayvan tüyü gibi alerjenlerden uzak durmak.

Gözleri Ovma Alışkanlığını Engellemek: Enfeksiyon riskini azaltır.

Havlu, yastık ve göz damlasının paylaşılmaması.

Göz kapağıyla ilgili diğer çocukluk çağı sorunları için çocuklarda göz kapağının yapısal bozuklukları ve çocuk göz hastalıkları sayfalarına bakabilirsiniz.

Hızlı Danışmanlık Al

Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ayşe Dolar Bilge olarak deneyimli ekibimle tanı ve tedavi hizmeti vermekteyim.

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuklarda göz kapağı şişmesi neden olur?

En sık nedenler arpacık, şalazyon, göz kapağı kenarının iltihabı ve alerjik reaksiyonlardır. Böcek ısırığı, sinüzit ya da üst solunum yolu enfeksiyonunun yayılması da şişlik yapabilir. Alerjik şişlik genellikle iki taraflı, kaşıntılı ve ağrısızdır; enfeksiyona bağlı şişlikte ise ağrı, kızarıklık ve bazen ateş vardır.

Arpacık kaç günde geçer?

Arpacık çoğunlukla birkaç gün içinde uç verir ve boşalarak geriler. Sıcak kompres bu süreci hızlandırır: temiz bir bezle, çocuğun cildini yakmayacak ılıklıkta, günde birkaç kez birkaç dakika uygulanır. Arpacığı sıkmak ya da patlatmaya çalışmak enfeksiyonu çevre dokuya yayabileceği için doğru değildir.

Arpacık ile şalazyon arasındaki fark nedir?

Arpacık yağ bezinin akut bakteriyel enfeksiyonudur; ağrılı, kızarık ve hassastır, birkaç günde geriler. Şalazyon ise bezin tıkanmasına bağlı kronik iltihaptır; ağrısız, sert bir kitle olarak haftalarca durabilir. Büyük bir şalazyon korneaya bastırarak astigmat oluşturabildiği için görme açısından da değerlendirilir.

Göz kapağı şişliğinde ne zaman acile gitmeliyim?

Şişliğe ateş eşlik ediyorsa, göz öne doğru itilmişse, göz hareketleri kısıtlıysa veya hareket ettirirken ağrıyorsa, görme azaldıysa ya da çift görme varsa vakit kaybetmeden hastane değerlendirmesi gerekir. Bunlar enfeksiyonun göz yuvası içine yayıldığını düşündüren bulgulardır. Yenidoğanda göz kapağı şişliği ve akıntı her zaman acil değerlendirilir.

Çocuğumda arpacık sürekli tekrarlıyor, neden?

Tekrarlayan arpacıkların altında en sık göz kapağı kenarındaki kronik iltihap yatar. Düzeltilmemiş bir gözlük numarası nedeniyle gözlerin sürekli zorlanması ve alerjiye bağlı sürekli göz ovuşturma da tekrarları besler. Bu nedenle tekrarlayan olgularda kapak muayenesinin yanında görme muayenesi de yapıyorum.

Göz kapağı enfeksiyonu bulaşıcı mı?

Bakteriyel ve viral göz enfeksiyonları temasla kolayca bulaşabilir. Çocuğun havlusunu, yastık kılıfını ve yüz bezini ayırmak, ellerin sık yıkanması ve göz damlasının paylaşılmaması bulaşı önemli ölçüde azaltır. Şalazyon ve alerjik şişlik ise bulaşıcı değildir.

Şalazyon için ameliyat gerekir mi?

Şalazyonların çoğu sıcak kompres ve düzenli kapak temizliği ile aylar içinde geriler. Kendiliğinden gerilemeyen, uzun süre duran ya da korneaya bastırarak görmeyi etkileyen şalazyonlarda küçük bir cerrahi boşaltma işlemi uygulanır. Çocuklarda bu işlem genellikle kısa süreli anestezi altında yapılır.

Detaylı bilgi almak için iletişim bilgilerinizi bize gönderin, en kısa sürede sizi arayalım Şimdi Bilgi Al

Open WhatsApp
Scroll
BİZİ ARAYIN
WHATSAPP HATTI