Göz kapağı retraksiyonu, üst veya alt göz kapağının normalden daha yukarıda veya aşağıda olması durumudur. Bu durum, göz kapağının aşırı açık kalmasına ve göz yüzeyinin korunmasının azalmasına neden olur. Göz kapağı retraksiyonu, hem estetik hem de fonksiyonel sorunlara yol açabilir ve altta yatan ciddi tıbbi durumların bir belirtisi olabilir.
Üst gözkapağı normalde gözün renkli kısmının üst kenarını 1-2 milimetre örter. Kapağın bundan daha yukarıda durması, gözün renkli kısmının üstünde beyaz bir şerit görünmesine yol açar. Bu bakış, çevredekiler tarafından çoğu zaman "irkilmiş", "şaşkın" ya da "öfkeli" biçiminde algılanır ve hastaların en çok rahatsız olduğu noktalardan biri budur. Alt kapak retraksiyonunda ise kapak aşağı kayar ve gözün alt kısmında benzer bir açıklık oluşur.
Asıl sorun görünüm değildir. Kapak açıklığı arttıkça gözyaşı filmi daha hızlı buharlaşır, göz yüzeyi kurur ve kornea korumasız kalır. Bu nedenle retraksiyonu bir bulgu olarak değil, göz yüzeyini tehdit eden bir durum olarak ele alıyorum.
Aşağıdaki kısa videoda göz kapağı retraksiyonunun neden yalnızca bir görünüm meselesi olmadığını anlatıyorum.
Muayenede kapak kenarının göz bebeğindeki ışık refleksine olan uzaklığını milimetre cinsinden ölçüyorum; üst ve alt kapak için ayrı ayrı yapılan bu ölçüm retraksiyonun derecesini verir. Kapak açıklığının toplam yüksekliğini, gözün öne çıkıklığını ve kapakların kapanma yeterliliğini kaydediyorum. Uyurken kapağın açık kalıp kalmadığı, göz yüzeyinin gece boyunca korunup korunmadığını gösterir.
Göz yüzeyini boyayarak açıkta kalmaya bağlı hasarı değerlendiriyor, gözyaşı miktarını ölçüyorum. Tiroid göz hastalığı düşündüğümde tiroid fonksiyon testleri ve ilgili antikorlar istenir; hastayı endokrinoloji ile birlikte takip ediyorum. Göz hareketlerinde kısıtlılık, çift görme veya görme keskinliğinde düşme varsa göz çukurunun görüntülenmesi gerekir. Hastalığın aktif iltihap döneminde mi yoksa durulmuş döneminde mi olduğunu belirlemek, cerrahi zamanlaması açısından belirleyicidir.
Kapak retraksiyonu cerrahisini erişkinlerde çoğunlukla lokal anestezi altında yapıyorum; hastanın işlem sırasında gözünü açıp kapatabilmesi, kapak yüksekliğini masada ayarlamamı sağlar. İlk 48 saatte soğuk uygulama ve başın yüksekte tutulması şişliği azaltır. Dikişler birinci hafta içinde alınır, morluk ikinci hafta içinde belirgin biçimde geriler.
Kapak yüksekliği ilk haftalarda dalgalanabilir; ödem çözüldükçe ve dokular yerine oturdukça son halini alması birkaç ay sürer. Bu nedenle sonucu erken değerlendirmiyorum. Riskler arasında düzeltmenin yetersiz kalması veya aşırıya kaçması, iki taraf arasında asimetri, kapak kenarında şekil düzensizliği ve ek düzeltme gereksinimi sayılır. Tiroid göz hastalığı aktifken yapılan cerrahilerde tekrarlama olasılığı daha yüksektir; bu yüzden mümkün olduğunda hastalığın durulmasını bekliyorum.
İki durum birbirinin tersidir ve zaman zaman karıştırılır. Ptoziste kapak normalden aşağıdadır, göz küçük ve yorgun görünür. Retraksiyonda ise kapak normalden yukarıdadır, göz büyük ve irkilmiş görünür. Bir gözde ptozis, diğerinde retraksiyon bulunması mümkündür; hatta bir tarafta düşük kapağın karşı tarafta yalancı retraksiyon yaratması sık rastlanan bir durumdur. Bu nedenle iki kapağı da birlikte değerlendirmek ve hangi tarafın gerçek sorun olduğunu ayırmak gerekir.
Gözünüzün son aylarda büyümüş ya da öne çıkmış görünmesi, kapaklarınızın uykuda tam kapanmaması, sabahları göz yüzeyinde ağrı, çift görme veya görmede azalma gecikmeden değerlendirilmesi gereken bulgulardır. Görme keskinliğinde düşme, göz çukurundaki sinire baskı anlamına gelebilir ve acil ele alınır.
Göz kapağı retraksiyonu, göz sağlığını ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir durumdur. Erken teşhis ve uygun tedavi ile göz kapağı fonksiyonları geri kazanılabilir. Eğer göz kapağınızda aşırı açıklık veya benzer belirtiler fark ederseniz, vakit kaybetmeden bir göz hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir.
Op. Dr. Ayşe Dolar Bilge
Göz Hastalıkları Uzmanı — Oküloplastik Cerrahi
Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ayşe Dolar Bilge olarak deneyimli ekibimle tanı ve tedavi hizmeti vermekteyim.
Göz kapağı retraksiyonu, üst kapağın normalden daha yukarıda ya da alt kapağın normalden daha aşağıda durmasıdır. Üst kapak normalde gözün renkli kısmının üst kenarını 1-2 milimetre örter; daha yukarıda durduğunda renkli kısmın üstünde beyaz bir şerit görünür ve bakış irkilmiş bir ifade alır.
Kapak açıklığının artması bu görünümü yaratır. En sık nedeni tiroid göz hastalığıdır; göz çevresindeki kaslar ve dokular şiştiğinde kapak yukarı çekilir ve göz öne doğru itilebilir. Geçirilmiş kapak cerrahisi, yara dokusu, nörolojik nedenler ve karşı gözdeki kapak düşüklüğü de benzer bir görünüme yol açabilir.
Asıl sorun görünüm değildir. Kapak açıklığı arttıkça gözyaşı filmi hızla buharlaşır, göz yüzeyi kurur ve kornea korumasız kalır. Uykuda kapaklar tam kapanmazsa sabahları göz yüzeyinde ağrı olur; uzun sürdüğünde korneada yara ve enfeksiyon riski doğar.
Tiroid fonksiyonları düzenlendiğinde ve hastalığın aktif iltihap dönemi geçtiğinde retraksiyon bir miktar gerileyebilir. Sigaranın bırakılması göz bulgularının seyrini olumlu etkileyen en önemli adımlardan biridir. Hastalık durulduktan sonra kalan kapak yüksekliği farkı cerrahi ile düzeltilir.
Tiroid göz hastalığında cerrahiyi, mümkün olduğunda hastalığın aktif dönemi geçtikten sonra planlıyorum; aktif dönemde yapılan düzeltmelerde tekrarlama olasılığı daha yüksektir. Ayrıca cerrahi sıralaması önemlidir: önce orbital dekompresyon, sonra şaşılık cerrahisi, en sonda kapak cerrahisi yapılır. Kornea tehdit altındaysa bu sıra öne alınabilir.
İkisi birbirinin tersidir. Ptoziste kapak normalden aşağıdadır, göz küçük ve yorgun görünür. Retraksiyonda kapak normalden yukarıdadır, göz büyük ve irkilmiş görünür. Bir tarafta düşük kapağın karşı tarafta yalancı retraksiyon yaratması sık rastlanan bir durumdur; bu yüzden iki kapağın birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Göz yüzeyini korumak öncelikli. Gündüz sık aralıklarla yapay gözyaşı, gece koyu kıvamlı merhem ya da nemlendirici gözlük kullanılması gerekir. Başın yüksekte tutularak uyunması sabah ödemini azaltır. Sabahları göz yüzeyinde ağrı, kızarıklık ya da görmede bulanıklık varsa gecikmeden değerlendirilmelisiniz.
Detaylı bilgi almak için iletişim bilgilerinizi bize gönderin, en kısa sürede sizi arayalım Şimdi Bilgi Al
Türkçe
