Göz kapağının içe dönmesi, tıbbi adıyla entropion, alt veya üst göz kapağının içe doğru dönmesi ve kirpiklerin göz yüzeyine temas etmesi durumudur. Bu durum, gözde tahriş, kızarıklık, ağrı ve hatta korneal hasara neden olabilir. Entropion, genellikle yaşlanma süreciyle ilişkilendirilse de farklı nedenlerle de ortaya çıkabilir.
Kısaca söylemek gerekirse entropion, kapak kenarının olması gereken yerden içeri kıvrılmasıdır. Kirpikler ve kapak derisi böylece korneanın üzerine oturur ve her kırpışta göz yüzeyini süpürür. Hasta çoğu zaman gözünde bir kum tanesi varmış hissiyle gelir; damla damlatır, geçmez. Şikâyetin kaynağı göz yüzeyinin kendisi değil, kapağın konumudur. Bu nedenle kalıcı çözüm de damlada değil, kapağın yeniden doğru konuma getirilmesindedir.
Entropion en sık alt kapakta görülür. Üst kapakta ortaya çıktığında genellikle kapak iç yüzeyinde yara dokusu oluşturan bir hastalığın sonucudur ve daha dikkatli bir değerlendirme gerektirir.
Tanı büyük ölçüde muayeneye dayanır. Biyomikroskop altında kapak kenarını büyüterek inceliyor, kirpiklerin korneaya değip değmediğini doğrudan görüyorum. Ardından kapağın gevşekliğini ölçen basit testler yapıyorum: kapağı gözden öne doğru çektiğimde ne kadar uzaklaştığı ve bırakıldığında yerine ne hızda oturduğu, kapak desteğinin ne kadar zayıfladığını gösterir. Hastadan sıkıca gözünü kırpmasını istediğimde gizli kalmış bir içe dönme ortaya çıkabilir.
Kornea yüzeyini boyayarak sürtünmenin bıraktığı çizikleri değerlendiriyorum; bu, cerrahinin ne kadar acil olduğunu belirlemede önemlidir. Kapak iç yüzeyinde yara dokusu, kısalma veya yapışıklık varsa skatrisyel entropiondan söz ediyoruz ve cerrahi planı tümüyle değişir. Ayrıca gözyaşı miktarını ölçüyor, göz kuruluğunun tabloya ne kadar eklendiğini araştırıyorum.
Bu yöntemlerin hiçbiri kapağın konumunu kalıcı olarak düzeltmez; şikâyeti hafifletir ve korneayı cerrahiye kadar korur.
Ameliyatı çoğunlukla lokal anestezi altında yapıyorum; işlem yaklaşık yarım saat ile bir saat arasında sürer ve hasta aynı gün evine gider. Kirpik batması entropiona eşlik ediyorsa, kapak düzeltildikten sonra kalan yönü bozuk kirpikler ayrıca ele alınır; ayrıntıları kirpik batmaları sayfasında bulabilirsiniz.
İlk 48 saatte soğuk uygulama şişliği ve morluğu azaltır. Kapakta gerginlik ve hafif ağrı ilk günlerde olağandır. Dikişler yerleşimine göre birinci hafta içinde alınır; bazı hastalarda kendiliğinden eriyen dikişler tercih edilir. Morluk genellikle ikinci hafta içinde belirgin biçimde geriler.
Ameliyattan hemen sonra kapak biraz fazla gergin ya da hafif dışa dönük görünebilir; bu, ödem çözüldükçe düzelir. Batma hissi çoğu hastada ilk günlerden itibaren belirgin biçimde azalır, ancak kornea çizilmişse yüzeyin tam iyileşmesi birkaç hafta alabilir. Riskler arasında düzeltmenin yetersiz kalması, aşırı düzeltmeye bağlı kapağın dışa dönmesi, kapak kenarında şekil düzensizliği ve nadiren tekrarlama sayılır. Bu nedenle hastalarımı ilk ay içinde birkaç kez kontrole çağırıyorum.
İki tablo da kapak konumu bozukluğudur ve ikisinin de en sık nedeni yaşa bağlı doku gevşemesidir, ancak yönleri terstir. Entropionda kapak içe döner, kirpikler göze sürtünür ve baskın şikâyet batma ile ağrıdır. Ektropionda ise kapak dışa döner, gözden uzaklaşır; gözyaşı kanala doğru pompalanamadığı için baskın şikâyet sürekli sulanmadır ve kapağın iç yüzeyi dışarıdan görülür. Aynı hastada zamanla biri diğerine dönüşebilir. Muayenede ayrım kolaydır, tedavi ilkeleri de benzerdir: kapağın gevşemiş desteğini yeniden kurmak.
Gözünüzde geçmeyen batma hissi varsa, kapak kenarı içe kıvrılmış görünüyorsa, ışığa dayanamıyorsanız veya görmeniz bulanıklaşmaya başladıysa gecikmeden değerlendirilmeniz gerekir. Kornea sürekli sürtünmeye maruz kaldığında yüzeyde açılan yaralar kalıcı iz bırakabilir.
Entropion, göz sağlığını ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir durumdur. Erken teşhis ve uygun tedavi ile göz kapağı fonksiyonları geri kazanılabilir. Eğer göz kapağınızda içe dönme veya benzer belirtiler fark ederseniz, vakit kaybetmeden bir göz hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir.
Op. Dr. Ayşe Dolar Bilge
Göz Hastalıkları Uzmanı — Oküloplastik Cerrahi
Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ayşe Dolar Bilge olarak deneyimli ekibimle tanı ve tedavi hizmeti vermekteyim.
Entropion, göz kapağının içe doğru dönmesi ve kirpiklerle kapak derisinin göz yüzeyine temas etmesidir. En sık alt kapakta görülür. Kirpikler her kırpışta korneayı süpürdüğü için gözde sürekli batma, kızarıklık ve sulanma olur. Şikâyetin kaynağı göz yüzeyi değil kapağın konumudur.
En yaygın nedeni yaşlanmaya bağlı olarak kapak kaslarının, tendonlarının ve destek dokularının gevşemesidir. Bunun dışında yanık, kimyasal yaralanma, cerrahi veya enfeksiyon sonrası oluşan yara dokusu, kronik kapak kenarı iltihabı, göz çevresi kaslarının aşırı kasılması ve nadiren doğuştan gelen yapısal bozukluklar entropiona yol açar.
Yapay gözyaşı, koruyucu bantlama ve terapötik kontakt lens şikâyeti hafifletir ve korneayı korur, ancak kapağın konumunu kalıcı olarak düzeltmez. Göz yüzeyi tahrişine bağlı gelişen spastik entropionda tahriş giderildiğinde tablo gerileyebilir. Yaşa bağlı entropionda kalıcı düzelme cerrahiyle sağlanır.
Ameliyat çoğunlukla lokal anestezi altında yapılır ve yarım saat ile bir saat arasında sürer. Yaşa bağlı entropionda kapağın dış köşedeki bağı kısaltılır ve kapağı aşağı çeken lifler yeniden tutturulur. Yara dokusuna bağlı entropionda kapağın iç yüzeyinin doku greftiyle uzatılması gerekebilir. Hasta aynı gün evine döner.
İkisi de kapak konumu bozukluğudur ve en sık nedenleri aynıdır, ancak yönleri terstir. Entropionda kapak içe döner, kirpikler göze sürtünür, baskın şikâyet batma ve ağrıdır. Ektropionda kapak dışa döner, gözden uzaklaşır; gözyaşı pompalanamadığı için baskın şikâyet sürekli sulanmadır ve kapağın pembe iç yüzeyi dışarıdan görülür.
Doku gevşemesi devam eden bir süreç olduğu için yıllar içinde tekrarlama görülebilir. Yara dokusuna bağlı entropionda ve altta yatan iltihabi hastalık kontrol altına alınmadığında tekrarlama olasılığı daha yüksektir. Bu nedenle ameliyat sonrası düzenli kontrol ve kapak kenarı bakımının sürdürülmesi önemlidir.
Kirpiklerin sürekli sürtünmesi korneada önce çizik, sonra açık yara oluşturur ve enfeksiyon riskini artırır. Uzun süren temas saydam tabakada kalıcı bulanıklık bırakarak görmeyi kalıcı biçimde düşürebilir. Bu nedenle kornea hasarı başlamadan ele alınması gerekir.
Detaylı bilgi almak için iletişim bilgilerinizi bize gönderin, en kısa sürede sizi arayalım Şimdi Bilgi Al
Türkçe
